Piętnasty lot testowy Starshipa od SpaceX przyniósł mieszane wyniki. Statek kosmiczny dotarł na orbitę i według firmy był w dobrym stanie, ale booster Super Heavy przerwał manewr przechwycenia przy wieży startowej i spadł do Zatoki Meksykańskiej.
Co poszło nie tak z boosterem
Rakieta o wysokości 124 metrów wystartowała w piątek po południu z kosmodromu Starbase w Teksasie. Plan zakładał przełomowe, podwójne złapanie: zarówno górnego stopnia, czyli Starshipa, jak i dolnego, czyli Super Heavy. Po rozdzieleniu stopni booster miał wrócić na stanowisko startowe Launch Pad 2.
Pod koniec zniżania system sam przerwał lądowanie. Rzecznik SpaceX Dan Huot wyjaśnił, że booster wykrył problem z układem prowadzenia, nawigacji i sterowania (GNC). Maszyna skierowała się nad Zatokę Meksykańską w pobliżu miejsca startu i jeszcze przed uderzeniem w wodę uległa automatycznej autodestrukcji. SpaceX wcześniej trzykrotnie złapało już taki booster.
Starship wciąż w locie
Statek, od którego rakieta wzięła nazwę, krążył tymczasem wokół Ziemi. Po około siedmiu godzinach od startu firma informowała, że Starship i jego osłona termiczna są w dobrym stanie, a żadne problemy nie zagrażają powrotowi. Podczas lotu wyniósł też 26 satelitów, które dołączą do konstelacji internetowej Starlink.
Lądowanie zaplanowano na sobotę, po ponad 22 godzinach lotu i 14 okrążeniach Ziemi, około godz. 15:20 czasu teksańskiego (21:20 GMT). Statek ma zostać złapany przez dwa mechaniczne „chwytaki” wieży, podobnie jak wcześniej booster. To jednak trudniejsze zadanie, bo Starship spada z większej wysokości i znacznie szybciej. Komentatorka SpaceX Kate Tice zapowiedziała: „Pójdziemy na to tylko wtedy, gdy statek przejdzie wszystkie kontrole systemów i punkty decyzyjne, a jest ich bardzo dużo”. Gdyby coś zagrażało utratą kontroli, lot zostanie skrócony, a statek wyląduje w Oceanie Spokojnym.
Dlaczego to ważne
Stawką jest pełna wielokrotność użycia rakiet, która mogłaby znacząco obniżyć koszty misji i umożliwić częstsze starty. Clayton Swope z Center for Strategic and International Studies ocenił lot jako „mieszany”, zauważając, że przynajmniej Starship dotarł na orbitę, tak jak podczas poprzedniej próby.
Od Starshipa zależą też plany NASA, która liczy na niego jako na lądownik księżycowy w programie Artemis. Różne wersje statku mają wynosić satelity internetowe i centra danych, a inne przewozić ludzi na Księżyc i Marsa. Wciąż nierozwiązany pozostaje problem przepompowywania paliwa między statkami na orbicie, niezbędny do takich podróży. Program od lat zmaga się z opóźnieniami.
SpaceX po czerwcowym debiucie giełdowym, który przyniósł około 85,7 mld dolarów, inwestuje w moce produkcyjne. Według przedstawicieli firmy fabryka w Starbase może obecnie wytwarzać statek co dwa tygodnie i booster co cztery tygodnie.
Co to oznacza dla Polski i Europy
Dla polskiego odbiorcy najbardziej namacalny jest wątek Starlinka: Starship ma ułatwić wynoszenie kolejnych satelitów tej sieci, z której korzystają także użytkownicy w Europie. Szersze znaczenie ma jednak spadek kosztów dostępu do kosmosu, który w dłuższej perspektywie może wpływać na rynek satelitarny, w tym na europejskich operatorów i agencje. Na razie to jednak test technologii, a o jej dojrzałości zdecydują kolejne udane powroty i odzyskanie sprzętu.
Źródło: Phys.org – „SpaceX’s Starship set for return to Earth after booster catch aborted”
